Jestem Wiktoria i jestem absolwentką 5-letnich studiów magisterskich z psychologii o specjalności psychologia zdrowia i kliniczna. Psychologia jest moją pasją, ale nie od zawsze. Myślę, że od momentu, kiedy przestałam traktować naukę jako coś, co przydaje mi się tylko po to, aby zaliczyć przedmiot w szkole, a zaczęłam traktować ją jako coś, co mogę przełożyć na to, co mnie spotyka. Bardzo mnie ekscytuje, gdy widzę, że teorię mogę odnaleźć w moim życiu. Cudowne jest też to, że mogę dzielić się psychologią z innymi i to chyba obecnie jest moją największą motywacją do rozwoju.
Obecnie jestem stażystką w Fundacji Strefa Innowacji, czyli w miejscu, gdzie prawie trzy lata temu zaczęłam spełniać swoje marzenie. Od dawna marzyłam o nauce języka hiszpańskiego. Szczególnie gdy jako nastolatka oglądałam seriale Disneya, których akcja toczyła się w Ameryce Południowej, i bardzo chciałam mówić w tym języku oraz zaśpiewać wszystkie piosenki, które były w nich śpiewane.
Jednak zawsze, myśląc o zajęciach z języków, miałam poczucie, że było to dla mnie bardzo męczące i nie mogłam nadążyć za moją grupą, gdy czytaliśmy długie teksty. Nagle pojawiło mi się ogłoszenie na Facebooku z Fundacji o dostosowanej nauce języków obcych. Od razu się zdecydowałam. To, jak przyjemna okazała się dla mnie nauka języka online, jest niesamowite. Atmosfera uwzględniania moich potrzeb, gdzie każdy je ma, była dla mnie bardzo naturalna i bezproblemowa. W ten sposób poznałam Fundację i zamarzyłam kiedyś o pracy tutaj. Teraz tu jestem i jest świetnie, ale trochę się tego spodziewałam, poznając wcześniej ludzi, którzy ją tworzą.
Dlaczego i co badałam?
Piszę ten artykuł, aby podzielić się z Wami tym, co badałam podczas moich studiów, a co dotyczyło osób z niepełnosprawnością wzroku. Mam nadzieję, że może to Was zaciekawić.
Mogłabym powiedzieć, że do moich badań do pracy magisterskiej zainspirowali mnie inni badacze czy artykuły psychologiczne, ale tak nie było. To, co wiedziałam na początku, to że moją grupą badaną będą osoby z niepełnosprawnością wzroku, ponieważ mnie to interesuje. Zainspirowało mnie do tego moje życie, a ja chciałam wiedzieć coś więcej o tym, jak to, co mnie i innych z podobną niepełnosprawnością spotyka, wpływa na nasze życie.
Jeśli chodzi o to, co badałam, był to wpływ prężności psychicznej i wsparcia społecznego na satysfakcję z życia wśród osób z niepełnosprawnością wzroku.
Grupa badana, wyniki i wnioski
Jeśli chodzi o to, gdzie znalazłam osoby, które zgodziły się wziąć udział w badaniu, byli to moi znajomi oraz osoby z grupy na Facebooku. Myślałam, że odzew nie będzie zbyt duży, ale udało mi się zebrać 44 osoby. Do zbadania wspomnianych już aspektów użyłam testów psychologicznych.
Biorąc pod uwagę uzyskane wyniki, można stworzyć ciekawe wnioski dotyczące badanej grupy osób z niepełnosprawnością wzroku.
Satysfakcja z życia wśród osób z niepełnosprawnością wzroku
Satysfakcja z życia jest na przeciętnym poziomie w porównaniu do grupy osób zdrowych i chorych. W literaturze są badania, które również potwierdzają, że niepełnosprawność nie skutkuje niskim poziomem satysfakcji z życia wśród osób badanych.
Sytuacja wygląda inaczej w przypadku osób chorujących na przykład na nowotwór. Tego typu choroby mogą powodować niski poziom satysfakcji z życia i może to być związane z niepewną przyszłością.
Jednym z czynników, które mogą podnosić satysfakcję z życia, jest aktywność zawodowa. W badaniach widać, że osoby nieaktywne zawodowo mają niższy poziom zadowolenia z życia niż osoby pracujące oraz studenci. Kolejnym elementem jest samodzielność w codziennym funkcjonowaniu. Dzięki wynikom widzimy, że osoby samodzielne są bardziej zadowolone ze swojego życia.
Prężność psychiczna u osób z niepełnosprawnością wzroku
Teraz zajmiemy się prężnością. Może zaczniemy od wyjaśnienia, czym ona właściwie jest. Można powiedzieć, że jest to odporność psychiczna, czyli zdolność człowieka do adaptacji i radzenia sobie w zmieniających się, często trudnych warunkach.
W grupie osób, które badałam, wyniki wskazały jej niski poziom. Nie przypisywałabym tego jednak specyfice grupy, lecz indywidualnym cechom każdej z osób, ponieważ jest to cecha relatywnie stała, a więc w małym stopniu to, co nas spotyka, wpływa na jej poziom.
Jeśli chodzi o to, czy prężność ma wpływ na satysfakcję z życia, to tak, jest to ze sobą powiązane. Ciekawy jest również fakt, że czynnik prężności, jakim są kompetencje osobiste do radzenia sobie oraz tolerancja negatywnych emocji, okazał się determinować zadowolenie z życia. Oznacza to, że im wyższy poziom tego czynnika, tym wyższy jest poziom satysfakcji z życia.
Wsparcie społeczne, jakie otrzymują osoby z niepełnosprawnością wzroku
Wsparcie społeczne w grupie osób z niepełnosprawnością wzroku okazało się niskie, a wsparcie, które otrzymują, jest niższe niż oczekiwane. Wykazano również, że wsparcie społeczne znacząco wpływa na poziom satysfakcji z życia.
Szczególną rolę odgrywa tutaj wsparcie praktyczne, czyli realna pomoc w funkcjonowaniu. Im jest ono wyższe, tym wzrasta zadowolenie z życia. Ciekawy okazał się również fakt, że osoby samodzielne wykazały wyższy poziom wsparcia społecznego, mimo że mogłoby się wydawać, że skoro mniej go potrzebują, to będzie mniejsze. Należy jednak pamiętać, że kwestionariusze pokazują nasz subiektywny obraz sytuacji i to, jak postrzegamy dane zjawiska.
Co ciekawe, na te wszystkie zmienne nie miał wpływu stopień niepełnosprawności wzroku. Formułując to pytanie, zastanawiałam się, czy osoby słabowidzące nie wykażą niższego wsparcia społecznego, ponieważ czasem tej niepełnosprawności nie widać, lub czy osoby niewidome w stosunku do słabowidzących nie będą wykazywać różnic w zakresie pozostałych zmiennych. Wszystko to okazało się błędnym założeniem, ponieważ nie można stwierdzić, że osoby słabowidzące czy niewidome charakteryzują się na przykład wyższym poziomem satysfakcji z życia, prężności czy wsparcia społecznego.
Moje przemyślenia
Rzeczą, która przykuła moją uwagę podczas tworzenia pracy magisterskiej, jest bardzo mała baza dostępnej literatury i badań dotyczących osób z niepełnosprawnością wzroku. Czasami musiałam porównywać swoje wyniki do badań dotyczących osób z chorobami autoimmunologicznymi lub nowotworowymi, choć uważam, że ma to zupełnie inny wpływ na życie.
Mam nadzieję, że ten temat w przyszłości będzie bardziej zgłębiony i opisany, ponieważ uważam za niezwykle ciekawe to, jak funkcjonuje mózg, który doświadcza ograniczeń w jednym z kanałów odbioru rzeczywistości. Zdecydowaną większość informacji człowiek odbiera za pomocą wzroku, jednak co dzieje się, gdy musi odbierać rzeczywistość inaczej i jak to na niego wpływa? Mam nadzieję, że będzie pojawiać się coraz więcej treści dotyczących tego zjawiska.
Autor:
Wiktoria Gaj