W naszej Fundacji temat dostępności stanowi podstawę codziennych działań i wszystkich realizowanych projektów. Właśnie dlatego z zaangażowaniem prowadzimy dla Was specjalną serię postów edukacyjnych pod hasłem „Włącz Dostępność”, opracowaliśmy e-book „6 kroków do dostępności stron internetowych” i pracujemy nad kolejnymi materiałami. Ich głównym celem jest podnoszenie świadomości oraz wyjaśnianie najważniejszych zagadnień związanych z tematyką dostępności. Działania te realizują najważniejszy cel naszej Fundacji, jakim jest budowanie dostępnej rzeczywistości dla osób ze szczególnymi potrzebami. Bardzo ważnym filarem tych działań są także projekty, takie jak „Program Równych Praw”. Chcemy, aby każdy z nas wiedział, jakie ma prawa i jak powinna wyglądać przestrzeń bez barier.
Choć w Fundacji specjalizujemy się głównie w obszarze cyfrowym, na dostępność zawsze patrzymy całościowo. Doskonale wiemy, że architektura, transport oraz zrozumiała komunikacja są tak samo ważne jak dobrze dostosowana strona internetowa. Z tego powodu z uwagą przeanalizowaliśmy najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK), który pokazuje obecny stan dostępności urzędów w Polsce.
Co wykazał najnowszy raport NIK?
Raport NIK dotyczy lat 2019–2025. Inspektorzy sprawdzali, w jaki sposób samorządy realizują swoje obowiązki i czy zapewniają dostępność osobom ze szczególnymi potrzebami. Wyniki tej kontroli wyraźnie pokazują, że przed nami wszystkimi jest jeszcze długa droga.
Bariery w Internecie. Żadna ze sprawdzonych stron internetowych urzędów nie była w pełni dostępna cyfrowo. Programy czytające ekran, z których korzystają osoby niewidome, nie mogły odczytać wielu grafik i obrazów, ponieważ brakowało im alternatywnych opisów tekstowych.
Bariery w budynkach i komunikacji. W ponad 87 procentach skontrolowanych urzędów znaleziono problemy architektoniczne i komunikacyjne. Brakowało tam oznaczeń dotykowych (na przykład w alfabecie Braille’a) oraz informacji głosowych o rozkładzie pokojów. Urzędy rzadko posiadały też pętle indukcyjne, które pomagają osobom słabosłyszącym.
Zagrożenie zdrowia i życia. Ponad połowa budynków nie miała opracowanych bezpiecznych procedur ewakuacji dla osób z niepełnosprawnościami. W wielu miejscach brakowało również dostosowanych toalet lub odpowiednio wyznaczonych miejsc parkingowych.
Twoje prawo do przestrzeni bez barier
Urząd publiczny to miejsce, które musi sprawnie służyć każdemu mieszkańcowi. Dostępność nie jest luksusem ani dobrą wolą urzędników. To podstawowe prawo każdego człowieka i fundament samodzielnego życia. Kiedy jako osoba z niepełnosprawnością napotykasz bariery w urzędzie, pamiętaj, że prawo stoi po Twojej stronie.
Dostępność to nie tylko suche wymogi prawne nałożone na podmioty publiczne. To przede wszystkim Twoje prawo do zgłoszenia niedostępności oraz prawo do złożenia oficjalnej skargi. Jeśli strona internetowa, aplikacja mobilna, dokument lub sam budynek urzędu uniemożliwiają Ci załatwienie sprawy, masz możliwość formalnego zareagowania. Jednym z naszych głównych działań jest poszerzanie wiedzy o tych prawach, aby każdy wiedział, jak skutecznie z nich korzystać w codziennym życiu.
Jak działamy i co chcemy osiągnąć?
W naszej Fundacji nie tylko edukujemy, ale również wdrażamy praktyczne rozwiązania. Poprzez profesjonalne usługi audytów dostępności cyfrowej wskazujemy podmiotom publicznym konkretne błędy i pomagamy je naprawiać. Badamy strony internetowe oraz dokumenty pod kątem zgodności z wytycznymi, aby programy czytające ekran i inne technologie asystujące działały bez przeszkód.
Realizując nasze cele i korzystając ze wsparcia projektów, takich jak „Program Równych Praw”, chcemy pełnić rolę pomostu. Łączymy użytkowników przestrzeni, w tym przestrzeni cyfrowej, z podmiotami, które tę przestrzeń tworzą i nią zarządzają. Wierzymy, że poprzez wspólne wskazywanie problemów i edukację możemy stworzyć świat przyjazny dla każdego.
Nie tylko edukujemy innych, ale również na własnym przykładzie pokazujemy, że dostępność to proces. To długa droga, na której łączymy trzy ważne elementy: przepisy prawne, dostosowywanie usług przez instytucje oraz uświadamianie nas wszystkich o naszych prawach. Dzięki temu wspólnie budujemy w pełni dostępną rzeczywistość.
Najwyższa Izba Kontroli złożyła już wnioski o zmianę przepisów, aby poprawić obecną sytuację. My ze swojej strony z uwagą czekamy na nowe rozwiązania prawne i nowelizacje ustaw. Jednocześnie nie zwalniamy tempa. Dalej będziemy wspierać Was wiedzą oraz oferować urzędom pomoc w audytach. Przeczytaj pełny raport na stronie NIK:
Link do Materiału:
Realizacja przez samorządowe jednostki organizacyjne obowiązków w zakresie zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami – Najwyższa Izba Kontroli
Autor: Tomasz Szymczak