Twoje prawo do dostępności: krótki przewodnik

Trzy ustawy, trzy drogi?

Jeśli śledzisz nas w mediach społecznościowych – na Facebooku, Instagramie lub LinkedInie – to na pewno znasz już akcję „Włącz dostępność”. Prowadzimy ją w ramach projektu „Program Równych Praw”.
Być może z naszych postów lub ebooka „6 kroków do dostępności cyfrowej” już wiesz, że dostępność cyfrowa to coś więcej niż tylko techniczne reguły. To sposób na to, abyś mógł samodzielnie i bez przeszkód korzystać z internetu.

Każdy z nas, niezależnie od indywidualnych umiejętności czy doświadczenia, na swój sposób odbiera treści elektroniczne. Korzystamy ze stron internetowych, aplikacji mobilnych, dokumentów cyfrowych czy formularzy. Dostępne treści gwarantują, że każdy zainteresowany może z nich skorzystać, właściwie je odebrać i w pełni zrozumieć.

Dostępność to jednak nie tylko dobra praktyka, ale również konkretne przepisy prawa. Nakładają one na podmioty określone obowiązki, a użytkownikom dają realne prawo do bycia informowanym i wymagania zapewnienia dostępnych rozwiązań. Choć w naszych działaniach skupiamy się głównie na użytkowniku treści elektronicznych, pamiętamy, że dostępność obejmuje także m. in. sferę architektoniczną oraz informacyjno-komunikacyjną. Każdy użytkownik, a w szczególności osoba ze szczególnymi potrzebami, może z mocy prawa wymagać usunięcia barier.

Pamiętaj, że niezależnie czy jesteś osobą z niepełnosprawnością lub osobą ze szczególnymi potrzebami jesteś przede wszystkim użytkownikiem i masz prawo oczekiwać, że świat wokół Ciebie będzie dostępny.

Chcemy pomóc Ci odnaleźć się w przepisach, które czasem wydają się skomplikowane. W Polsce najważniejsze dla Ciebie są trzy ustawy:

1. Ustawa o dostępności cyfrowej stron i aplikacji podmiotów publicznych (w skrócie UDC).
2. Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami przez podmioty publiczne, zwana “Dużą ustawą o dostępności”.
3. Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług (w skrócie PAD), która dotyczy firm prywatnych.

Każda z tych ustaw daje Ci konkretne narzędzia. Możesz dzięki nim zgłaszać problemy, składać skargi i domagać się zmian.
Zanim jednak przejdziemy dalej, zatrzymajmy się na chwilę przy nazwach tych narzędzi. Przepisy używają słów takich jak „żądanie”, „zawiadomienie”, czy „skarga”.

Wiemy, że te słowa mogą brzmieć surowo lub kojarzyć się z konfliktami. Spróbuj jednak spojrzeć na nie inaczej. To po prostu oficjalne nazwy Twoich uprawnień. Nie bój się z nich korzystać to Twoje narzędzia do walki o równe traktowanie. Mają służyć poprawie komfortu naszego życia, a nie narzędzia konfliktu.

Bądź świadomy, poznaj swoje uprawnienia

Wyjaśniamy, jakie kroki możesz podjąć, gdy napotkasz barierę.
Poniżej znajdują się odnośniki do szczegółowych opisów uprawnień wynikających z poszczególnych ustaw:

• Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (UDC) – sprawdź swoje uprawnienia.
• Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami przez podmioty publiczne – sprawdź swoje uprawnienia.
• Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych towarów i usług przez podmioty gospodarcze (PAD) – sprawdź swoje uprawnienia.